नांदेड : पावसाने दीड महिन्यापासून दडी मारल्याने नांदेड जिल्ह्यातील शेतकरी मोठ्या संकटात सापडले आहेत. पावसाअभावी सोयाबीन, कापूस, तूर आणि इतर खरीप पिकांवर मोठा परिणाम झाला आहे. अनेक ठिकाणी पिके करपून गेल्याने शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले आहे.
या परिस्थितीमुळे शेतकऱ्यांमध्ये संताप वाढत असून सरकारचे लक्ष वेधण्यासाठी विविध ठिकाणी आंदोलन आणि निषेध करण्यात येत आहेत.
पावसाअभावी सोयाबीनचे मोठे नुकसान
नांदेड जिल्ह्यातील अनेक भागांत गेल्या दीड महिन्यापासून समाधानकारक पाऊस झालेला नसल्याने सोयाबीन पिकाला मोठा फटका बसला आहे. पिके उंच वाढली असली तरी अनेक शेतांमध्ये शेंगांमध्ये दाणे भरले नसल्याचे शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे.
अर्धापूर तालुक्यातील दाभड येथील शेतकरी आत्माराम टेकाळे यांनी आपल्या शेतातील सोयाबीनच्या नुकसानीची परिस्थिती प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून दिली. त्यांनी प्रशासनाला आपल्या शेतातून एक किलो सोयाबीन काढून दाखवण्याचे आव्हान दिल्याचे वृत्त आहे.
शेतकऱ्यांचा सरकारविरोधात संताप
पिकांचे नुकसान झाल्यानंतर शेतकऱ्यांवर आर्थिक संकट वाढले आहे. शेतीसाठी केलेला खर्च वाया जाण्याची परिस्थिती निर्माण झाली असून, पुढील हंगामासाठी लागणारे बियाणे, खते आणि इतर खर्च कसा भागवायचा, असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर आहे.
नांदेडमध्ये शेतकऱ्यांनी कोरडा दुष्काळ जाहीर करावा आणि नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना तातडीने आर्थिक मदत द्यावी, अशी मागणी केली आहे. काही शेतकऱ्यांनी हेक्टरी एक लाख रुपयांच्या मदतीची मागणी केली आहे.
कृषिमंत्र्यांच्या दौऱ्यावेळीही शेतकऱ्यांची नाराजी
नांदेडमधील पुयनी येथे कृषिमंत्री दत्तात्रय भरणे यांच्या पाहणी दौऱ्यादरम्यानही शेतकऱ्यांनी नाराजी व्यक्त केली. पिकांचे मोठे नुकसान झाले असून केवळ आश्वासनांऐवजी ठोस मदत जाहीर करावी, अशी मागणी शेतकऱ्यांनी केली.
पीकविम्याची नुकसानभरपाई, विशेष आर्थिक पॅकेज आणि दुष्काळी उपाययोजना तातडीने लागू करण्याची मागणीही करण्यात आली.
दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी
नांदेड जिल्ह्यातील परिस्थिती लक्षात घेता शेतकरी आणि विविध संघटनांकडून जिल्हा दुष्काळग्रस्त जाहीर करण्याची मागणी होत आहे.
पावसाअभावी सोयाबीन, तूर, कापूस आणि हळद यांसारख्या पिकांचे नुकसान झाल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे शासनाने प्रत्यक्ष शेतांची पाहणी करून नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना मदत द्यावी, अशी मागणी जोर धरत आहे.
पंचनामे आणि मदतीकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर पीक नुकसानीचे पंचनामे करण्याची प्रक्रिया महत्त्वाची ठरणार आहे. पंचनाम्यांमधून प्रत्यक्ष नुकसानीची माहिती शासनापर्यंत पोहोचणार असून त्यानंतर पात्रतेनुसार मदत आणि इतर उपाययोजना लागू होऊ शकतात.
दरम्यान, नांदेडमधील शेतकरी आता शासनाकडून नुकसानग्रस्त पिकांचे तातडीने पंचनामे, पीकविमा नुकसानभरपाई आणि आर्थिक मदतीची अपेक्षा करत आहेत.
जनावरांच्या चाऱ्याचाही प्रश्न गंभीर
पावसाअभावी केवळ पिकांचेच नुकसान झालेले नाही, तर जनावरांच्या चाऱ्याचा आणि पाण्याचा प्रश्नही गंभीर होत असल्याचे वृत्त आहे. नांदेडमधील शेतकऱ्यांनी पिकांसोबतच जनावरांसाठी चारा आणि पाण्याची व्यवस्था करण्याची मागणी केली आहे.
निष्कर्ष
नांदेड जिल्ह्यात पावसाने दिलेल्या दीर्घ खंडामुळे खरीप हंगामावर मोठा परिणाम झाला आहे. करपलेली पिके, वाढता शेतीखर्च आणि मदतीची प्रतीक्षा यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी वाढत आहे.
आता शासनाकडून पीक नुकसानीचे पंचनामे किती वेगाने होतात आणि नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना प्रत्यक्ष मदत कधी मिळते, याकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.